BADANIA NAD NAUCZANIEM

Służą one uwypukleniu cech istotnych pojęcia i czynią pojęci bardziej konkretnym z punktu widzenia uczniów. Dodatkowo służą jaki skuteczne narzędzie wydobywania z pamięci trwałej wiadomości, dzięki któ rym łatwiej przychodzi uczniom zrozumieć nowe pojęcia. Badania nad nauczaniem i uczeniem się pojęć wskazują, że pewne proce­dury dydaktyczne ułatwiają uczniom skuteczne opanowywanie pojęć. Z przedstawionych już badań oraz z szerokiego przeglądu badań nad za­stosowaniem w praktyce dydaktycznej teoretycznych zasad uczenia się pojęć (Martorełla 1982) wyprowadziliśmy osiem reguł postępowania.

NAUCZYCIELSKI PROGRAM

Na nauczycielski program kontroli w danej klasie składa się zbieranie informacji diagnostycznych o uprzedniej wiedzy i uprzednich umiejętnościach uczniów, udzielanie uczniom informacji zwrotnej, trafne osądzanie uczniow­skich osiągnięć.Konstruując sprawdzian, oceniając pracę uczniów i wystawiając stopnie, nauczyciel może korzystać z wielu wskazówek. Główne zasady konstruowa­nia sprawdzianów mówią o tym, żeby zachować zgodność zadań spraw­dzianu z celami dydaktycznymi, objąć sprawdzianem cały przewidziany do opanowania materiał i wszystkie kategorie wyników, uczynić sprawdzian rzetelnym i trafnym, ostrożnie interpretować otrzymane wyniki, dobierać właściwe rodzaje zadań.Plan sprawdzianu pomoże nauczycielowi podjąć decyzję, ile miejsca w sprawdzianie przeznaczyć na określone tematy i na określone kategorie wyników uczenia się. Testy nauczycielskie mogą zawierać następujące rodzaje zadań: praw­da/fałsz, przyporządkowania, luk, wielokrotnego wyboru, rozprawki. Każdy rodzaj ma własne zalety i wady.

NAUCZYCIELSKI PROGRAM KONTROLI

Za testowanie w obrębie systemów oświatowych odpowiadają specjaliści, za kontrolę, ocenianie i wystawianie stopni z danego przedmiotu odpowiada nauczyciel. Ogólnie mówiąc, nauczyciel kontroluje, aby zrealizować któreś z trzech zadań: diagnoza wiedzy uprzedniej, dostarczenie informacji zwrot­nej, ocenienie osiągnięć ucznia i wystawienie stopnia. Zadania te w jakimś stopniu są podobne, w jakimś jednak różne.Indywidualizowanie nauczania lub przystosowanie do danej klasy wyma­ga wiarygodnych informacji o możliwościach ucznia i o jego wiedzy uprzed­niej. Nie zawsze, niestety, możemy skorzystać z testów standaryzowanych. Są okręgi szkolne, w których początkującemu nauczycielowi pomocy w diag­nozowaniu osiągnięć i zdolności uczniów udzielają specjaliści testowania i pomiaru pedagogicznego.

PIERWSZA KOBIETA RZĄDZĄCA W POLSCE TEATREM

Jesteśmy już daleko od czasów Odprawy i Potrójnego, gdy mecenat wielkich panów wspierał twórczość szla­checką. Właściwy teatr magnacki działa w odwrot­nym kierunku. Jest dziełem gospodarzy, którzy dopuszczają do zabawy i szlachtę, czasem liczną, ale jedynie po to, żeby oddziałać na nią ze swego stanowiska, „z góry”. Za czasów Augusta III miewa to różny charakter, czasami dość osobliwy, jak np. w teatrze nieświe- skim, przeżywającym swój rozkwit w latach 1746- 62. Pierwszy to w Polsce teatr, którym rządzi ko­bieta, Franciszka Urszula Radziwiłłowa, żona księcia Michała „Rybeńki”. Jej wpływ jest w każdym razie najważniejszy: ona układa re­pertuar, obmyśla charakter przedstawień, a wreszcie pisze sztuki. 

SZTUKA GRANA PO ŁACINIE

Przy­pominają o tym kazania Skargi, jezuickiego kazno­dziei, świadczy i teatr jezuicki. Około 1620wPozna- niu miejscowe kolegium wystawiło anonimową sztukę pt. Antytemiusz,a jest to jedna z najostrzej­szych w teatrze staropolskim nagan złego pana. Sama sztuka grana była po łacinie. Chóry, łącznie ze słynnym Lamentem chłopskim na pany, nie­wątpliwie recytowano po polsku. Czysto polski charakter miały teatralne zabawy szlachty, która także wytworzyła sobie własny repertuar. W latach 1620-40 ukazały się nawet w druku komedie powstałe na użytek dworów szlacheckich: Marancja, Mięsopust, Dziewosłąb dworski, Z chłopa król. Ostatnia, jak wynika z tek­stu, była odegrana na dworze „pana A. Ł.” zapew­ne w lutym 1633 roku. O Dziewosłębie dworskim słyszymy, że uświetniono nim jakieś zaręczyny szlacheckie w 1638. We wszystkich wypadkach aktorami byli niezawodnie miejscowi dworzanie i oficjaliści.

 

UNOSZĄCE SIĘ DWIE KURTYNY

Jedna po drugiej unoszą się dwie kurtyny, uka­zuje się pejzaż rozległy i rozkoszny, tutto vago e delizioso. Personifikacja Afryki siedzi na sło­niu, dokoła jej czterej synowie, wszyscy się skarżą na swój los, tureckich niewolników, i zwracają się o pomoc do króla. Następnie otwiera się prospekt ukazując dwanaście baletnic w czarnych maskach, z czaraozłocistymi pochodniami w rę­kach. Dziewczęta zstępują po stopniach wysłanych białym adamaszkiem na salę i tańczą tuż przed tronem. Za ich przykładem cały dwór rusza w ta­niec, uprzednio wyćwiczony i nawet kolorystycznie zharmonizowany z baletem; dworki też mają strój „murzyński” ze złotymi kwiatami i czarne maski na twarzach. A kiedy się skończy to zagar­nięcie widowni przez teatr, baletnice wracają na scenę i tam znikają.

Przyszłość informatyki – komputery przenośne

Z użycia powoli wychodzą dziś komputery stacjonarne – właściwie są one używane już jedynie w biurach oraz siedzibach firm. Zdecydowana większość z nas decyduje się zaś na kupno jednego z wielu komputerów mobilnych – a tych w ofercie producentów sprzętu elektronicznego pojawia się coraz więcej. Na pewno najbardziej oczywistym przykładem takich komputerów są laptopy, czyli pierwsze tego typu urządzenia, jakie pojawiły się na rynku. Poza nimi, sporą popularnością cieszą się również tak zwane netbooki, czyli zminiaturyzowane laptopy, o przekątnej ekranu rzadko kiedy przekraczającej dziesięć cali. Dość specyficznym, aczkolwiek cieszącym się rosnącą popularnością rodzajem komputerów przenośnych są tablety, czyli urządzenia podobne do netbooków, z tą jednak różnicą, że zamiast fizycznej klawiatury wyposażone są w ekran dotykowy, w związku z czym świetnie nadają się do przeglądania internetu, czytania czy oglądania filmów. Tablety posiadają niemal takie same parametry, jak netbooki czy mniej wydajne laptopy.

Ah, gdyby nie te komputery

Przeciętny człowiek żyjący w cywilizacji dwudziestego pierwszego wieku rzadko się zastanawia co by zrobił bez komputera. Okazuje się jednak, że to bardzo istotna kwestia, którą można w prosty sposób rozpatrzyć. Bez wątpienia dzisiaj spędzamy wiele czasu przed komputerami. Internet i gry komputerowe to hobby wielu ludzi, którzy często nie potrafią odnaleźć się w rzeczywistości takiej jaką jest naprawdę. Tendencja ta narasta z każdym pokoleniem i dzisiaj już nie można się dziwić, że dzieci za żadne skarby nie chcą opuścić chociaż ma minutę swojego stanowiska komputerowego. Te ciekawe tendencje są rozpatrywane przez środowiska socjologów i innych naukowców. W zasadzie jednak nie ma się czemu dziwić. Komputery odmieniły naszą przyszłość i teraźniejszość. Cały czas stwarzają nowe możliwości i w wielu przypadkach nawet zwykły człowiek może dołożyć swoją cegiełkę do tego niesamowitego świata, który ewoluuje z każdym dniem w nowe regiony rozwoju. Podsumowując bez komputerów na pewno byśmy daleko nie zaszli. To one dzisiaj rządzą naszym życiem i bezwzględnie je kochamy. Nie należy jednak zapominać o rzeczywistości i starać się pogodzić te dwa odrębne jednak światy.

Najlepszy serwis komputerowy

Trudno byłoby wyobrazić sobie nasz świat bez komputerów – każdy już chyba korzysta z chociaż jednego takiego urządzenia, a niektórzy z nas posiadają ich kilka. Niestety, podobnie jak każdy inny sprzęt elektroniczny, także i komputery ulegają co jakiś czas awariom – takim sytuacjom niestety nie możemy w żaden sposób zapobiec, nawet najbardziej dbając o naszego laptopa czy stacjonarnego PC-ta. O ile niektóre usterki, przede wszystkim zaś te, które dotyczą oprogramowania, możemy wyeliminować sami, to już poważniejsze awarie sprzętu musimy niestety zwalczać innymi sposobami. Jakimi? Oczywiście oddają laptopa do serwisu komputerowego, gdzie przejdzie on gruntowne badania, które wykryją przyczynę problemów technicznych oraz naprawę. Nie posiadając odpowiedniej wiedzy o tym, jak dokładnie działa komputer, nie ma co w ogóle brać się za jedną z takich napraw – skutek będzie wręcz odwrotny, także więc jedyną rozsądną opcją wydaje się wizyta w serwisie – jest to rozwiązanie najskuteczniejsze i najbezpieczniejsze.

Komputer pomocą w codzienności

Komputer to bardzo ciekawe urządzenie, dzięki jego pomocy można sporo osiągnąć. Pobrać ważne informację, jest świadomość tego co się dzieję dookoła. Z jednej strony jest to plus, jednak starsi ludzie traktują to urządzenie zazwyczaj bardzo wrogo. Widzą co się teraz dzieję, jakie obecne pokolenie jest leniwe, szuka tylko rozrywek, przyjemności dla siebie. Nie kładzie się już nacisku na prace fizyczną, wybiera się siedzący tryb życia i ciągle towarzyszem jest komputer. Jest to niebezpieczne jeśli nie zna się ograniczeń tylko przesiaduję nieustannie przed monitorem. nie raz już się zdarzyło, że przez świat wirtualny człowiek stracił wszystko, rodzinę, przyjaciół, majątek, spadł na samo dno. Nowoczesność nie jest wcale taka przychylna jak mogłoby się wydawać. Lepiej nie dać się wciągnąć, gdyż komputer jest niczym magnes, bardzo przyciąga a później bardzo ciężko się uwolnić, człowiek staję się więźniem we własnym domu. Lepiej znać umiar niż kiedyś żałować swoich czynów. Technika bardzo często stwarza kłopoty.

DEFINIOWANIE POJĘĆ

Jak już mówiliśmy, cechy istotne pojęcia można odnaleźć w każdym jego przykładzie; odróżniają one dane pojęcie od wszystkich innych. Na przykład pojęcie „drzewo” można zdefiniować jako „roślinę wieloletnią o jednym wyraźnie wykształconym drewnianym pniu”. Cechy istotne to: „roślina”, „wieloletnia”, „jeden wyraźnie wykształcony pień”, „drewniany”. Definiują one pojęcie, a tym samym uczeń musi je rozumieć. Cechy nieistotne drzewa to na przykład jego rozmiar, kształt, kolor. Chociaż wyobrażając sobie wyspę na morzach południowych, widzimy wysoką palmę z długim gołym pniem, dźwigającą orzechy kokosowe, to wszystkie te cechy tak pasujące do obrazu są nieistotnymi cechami pojęcia drzewa.

DOBIERAJĄC POJĘCIA

Czy w materiale zawarte są serie wiadomości, czynności lub serie zdarzeń? Jeśli tak, to upewnij się, które z nich mają charakter pojęć; dla tych, które są pojęciami, znajdź miejsce na lekcji zbudowanej według modelu nauczania pojęć.Czy materiał wymaga od uczniów rozpoznawania części skła­dowych jakiejś całości? Jeśli tak, zastanów się, które z nich powinny być nauczane podobnie jak pojęcia, i znajdź dla nich miejsce na lekcji zbudowa­nej według modelu nauczania pojęć”. Dobierając pojęcia, pamiętajmy o wcześniej już poczynionej uwadze: nau­czanie pojęć wymaga czegoś więcej niż doprowadzenia uczniów do popraw­nego definiowania nowych słów.

ZAWARTOŚĆ MATERIAŁU

Merrill i Tennyson (1977, s. 21—22) tak okreś­lają warunki, w których zasadne jest posługiwanie się modelem nauczania pojęć:„Czy materiał zawiera nowe terminy? Jeśli tak, to dla każdego nowego i ważnego terminu lub zbioru terminów znajdź miejsce na lekcji zbudowanej według modelu nauczania pojęć.Czy materiał wymaga od uczniów znajomości definicji nowych słów? Jeśli tak, to dla każdego nowego ważnego słowa lub zbioru słów znajdź miejsce na lekcji zbudowanej według modelu nauczania pojęć. Czy w materiale zawarte jest posługiwanie się regułami? Jeśli tak, to dla każdego składnika reguły znajdź miejsce na lekcji zbudowanej według modelu nauczania pojęć.

STRUKTURA ŚRODOWISKA DYDAKTYCZNEGO

Korzystając z rozeznania w przygotowaniu i doświadczeniach uczniów, wybiera trafne przykłady i nieprzykłady pojęcia. W wielu momentach lekcji rola nauczyciela sprowadza się do reagowania na pomysły i sądy uczniów, zachęcania ich do aktywności i wspierania rozwoju uczniowskich umiejętności rozumowania. Prócz tego nauczycielowi przypada obowiązek sprawdzania, czy uczniowie rozumieją materiał, i ułatwienia im rozpoznania własnych procesów poznawczych. Podobnie jak w modelu nau­czania podającego, opisanym w rozdziale poprzednim, od uczniów wymaga się bacznej i ciągłej uwagi. W trakcie lekcji nie ma miejsca na pogaduszki z sąsiadem, odrabianie zadań na następną lekcję ani na cokolwiek innego, co mogłoby odciągnąć uwagę ucznia od przebiegu lekcji.

 

POTWIERDZONE REZULTATY

Wyniki eksperymentu potwierdzają rezultaty wcześniejszych badań nad efektywnością uporządkowania graficznego. Z kil­ku przyczyn uporządkowanie graficzne wpływa korzystnie na wyniki uczenia się. Po pierwsze, przedstawia w skrócie materiał przeznaczony do nauczenia się. Pokazuje, dokąd należy zmierzać i co trzeba umieć, żeby dotrzeć do celu. Po drugie, jest punktem odniesienia, rusztowaniem, dzięki któremu uczeń łatwiej przyswaja nowe słownictwo i układa w logiczny wzór najważniejsze pojęcia. Po trzecie, podpowiada, czego szukać w tekście. Uporządkowanie graficzne ukierunkowuje ucznia na poszukiwanie przyczyn i skutków, a po­równywanie i przeciwstawianie na ustalanie kolejności wydarzeń, na odnaj­dywanie innych, przeróżnych związków.

WYNIKI BADAŃ

Wszyscy oni nauczali zgodnie z „własną pedagogiką”, różnili się stylem i umiejętnościami. Jest to typowe ogranicze­nie badań eksperymentalnych prowadzonych w naturalnych warunkach szkolnych. W opinii pracowników nadzoru pedagogicznego obie grupy były podobne. Od Czytelników raportu zależy, czy podzielą tę opinię.Wyniki. Wyniki  wyraźnie przemawiają za korzy­staniem z uporządkowania graficznego jako środka podnoszącego efektyw­ność uczenia się pojęć. 213 uczniów z klas szóstych, którzy posługiwali się kartami uporządkowania graficznego, osiągnęło przyrost wyników testu o   43%, podczas gdy u uczniów z klas siódmych, nie używających takich kart, pncyrost wyniósł 24%. Różnica ta jest istotna statystycznie.